In 1959 ontvluchtte de 14de dalai lama van Tibet, Tenzin Gyatso, het land na een mislukte opstand tegen de Chinese bezettingstroepen waarbij zo'n 87 000 mensen om het leven kwamen. In 1989 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn pogingen Tibet geweldloos te bevrijden. De dalai lama woont in Dharmsala, India, als hoofd van de Tibetaanse regering in ballingschap, omdat Tibet nog altijd bezet is door de Chinezen.
Dalai lama, de hoogste priester (lama) van de machtige sekte van de Gelukspa's (Geelmutsen) van het Tibetaans boeddhistische lamaïsme, wordt beschouwd als incarnatie van de als god vereerde bodhisattva Avalokitesjvara. De instelling van de dalai lama kreeg naast spirituele ook wereldlijke macht over een groot deel van Tibet, maakte de hoofdstad Lhasa tot zijn residentie en begon er de bouw van het kloosterpaleis Potala. Naast de dalai lama kent het lamaïsme een tweede opper-lama, de panchen rimpoche, zetelend in het klooster Ta-schi (vandaar Ta-schi of ook panchen-lama genoemd). De rivaliteit tussen beiden werd versterkt door binnen- en buitenlandse politieke tegenstellingen; daarbij steunde de dalai lama meer op India en Engeland, de panchen-lama meer op China.
Volgens het lamaïsme worden beiden als kind wedergeboren; na het overlijden van een dalai lama wordt dadelijk naar een nieuwe incarnatie van de bodhisattva gezocht, soms jarenlang. Tot de volwassenheid van de dalai lama voert een regentschap het bewind.
Na de verovering van Tibet door de Chinese Volksrepubliek week de huidige, 14de dalai lama, Tenzin Gyatso (Taktser, in de Chinese provincie Qinghai, 6 juni 1935; in 1940 geïnstalleerd) uit naar Noord-India (1959). De panchen-lama sloot zich bij de Chinese bezetters aan, maar desondanks verloor hij zijn positie. Hij overleed op 28 jan. 1989.
Vanuit India organiseert de dalai lama de zorg voor de Tibetaanse culturele traditie en zet hij zich als leider van een (door geen land erkende) regering in ballingschap in voor een onafhankelijk Tibet. Ondanks verscheidene delegatiebezoeken aan China bestaan er nog steeds onoverbrugbare tegenstellingen over de autonomiekwestie van Tibet en de toekomstige zetel van de dalai lama.
In 1989 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede vanwege zijn constructieve en vooruitziende voorstellen voor de oplossing van internationale conflicten, mensenrechtenvraagstukken en milieuproblemen.
Hieronder staat een krantenartikel over het bezoek van Dalai Lama in het Congres Centrum in Den Haag op 16 en 17 oktober 2000.
Voor vergroting klik hier!
