Voorbeeldpresentatie van een kaartonderzoek
Hier is er een internetpagina van gemaakt. Maar met aanpassingen in de tekst kan hier ook prima een PowerPoint presentatie van worden gemaakt als verslag van een praktische opdracht of profielwerkstuk (voor meerdere vakken: hier aardrijkskunde en geschiedenis).
De Madaba Kaart
met kaartfragmenten
en interactieve kaartelementen
De mozaïekvloer, belegd met miljoenen gekleurde steentjes, van een Byzantijnse kerk ( de basiliek St.Georges ) in Madaba, Jordanië bevat een topografische kaart.
De Nijldelta ligt hier in het rechterdeel van de kaart. Het "grote meer" in het midden is de Dode Zee. Helemaal links in de oude kaart ligt het huidige Libanon. ( de kaart is gedraaid ) De bovenkant is de Syrische Woestijn.
voorbeeld
1
Madaba ligt aan de oude Romeinse weg tussen Damascus en Petra en was een bisschopszetel in de zesde eeuw. De mozaïekkaart werd ontdekt en opgegraven in 1896 toen arbeiders in de stad Madaba, ongeveer 18 km. ten westen van de Dode Zee, puin ruimden om een nieuwe kerk te bouwen.
Bron
De mozaïekkaart is een "bron" voor wetenschappers die plaatsen die in de bijbel worden genoemd zoeken en onderzoeken. De kaart heeft archeologen o.a. op het spoor gezet van een onbekend Byzantijns klooster vlak bij de Dode Zee. De kaart is zo nauwkeurig dat ook theologische strijdpunten en vragen konden worden opgelost. O.a. het huis van Zacharias is weergegeven. (Beth Zachari)
voorbeeld 1
De kaart als model
Opent een java-applet, de laadtijd kan lang zijn en niet alle browser
tonen de applet helaas.
Door met de muiscursor over de verschillende "labels" te bewegen, te klikken en vast te houden wordt een afbeelding getoond. De toelichtende tekst kan worden getoond en weer verborgen. In de tekst is een "gele" link opgenomen die het kaartbeeld uit de Middeleeuwen toont als met de muiscursor op die link wordt geklikt en ingedrukt blijft.
Mocht de java-applet niet worden getoond, dan staat hieronder een alternatieve afbeelding om toch een indruk te hebben van de kaart-applet.
De kaart is een landschapsmodel met symbolen en is laat de opvattingen uit die tijd zien. De kaart is geen wetenschappelijk document, maar een symbolisch tableau dat een land voorstelt. Vermoedelijk gemaakt om pelgrims die Madaba passeerden een blik te bieden op het Heilige Land en de wijde omgeving. Hoewel de kaart een groot gebied beslaat is het een topografische kaart. Het oosten ligt boven aan de kaart, deze is letterlijk op het oosten georiënteerd. Van Tyrus en Sidon in het noorden tot de Nijldelta in het zuiden en van de Middellandse zee tot de Syrische woestijn. In het hart van de kaart is Jeruzalem afgebeeld.
naar
voorbeeld 1
Picturaal
De Madabakaart bevat 157 Griekse inscripties, meestal bijbelse plaatsnamen. Alle details zijn picturaal. Op de kaart verschijnen er boten op de Dode zee, vis en veerboten vullen de rivier de Jordaan, palmbomen groeien bij Jericho. De vissen zwemmen weg van het zoute water in de verschillende rivieren. Drie huizen of torens bij elkaar getekend, verbonden door een muur, vormen een dorp en drie palmbomen vormen een palmerie ( palmentuin ). Bergen worden getoond in sterk omlijnde blokken, dit suggereert een vogelvluchtperpectief. Dit type kaart is een zogenaamde picturemap = geïllustreerde kaart.
voorbeeld
1
T
De kaart bevat twee schalen. De gebieden van Palestina, delen van Jordanië, Egypte en Syrië met een schaal van 1: 15.000 en de oude stadsplattegrond van Jeruzalem heeft een schaal van 1:1650. De schaal is dus niet constant, de schaal is het grootst in het centrum van de kaart en naar buiten toe wordt hij kleiner.
Navigatievoorbeeld met aanklikbare "poort & torengebieden", zie de witte kadertjes en in de tekst onder de afbeelding de twee plaatjes van een camera, deze leveren een andere mogelijkheid om een afbeelding op te roepen.
Het
centrum van de kaart wordt gevormd door de zuil in de noordelijk poort
van Jeruzalem.
Je
ziet straten
en
markten met zuilen aan beide kanten, die zijn gebouwd ten tijde van Justanianus.
Tot de plundering van de Perzen in 614 zijn deze zuilen heel gebleven.
De
stadsplattegrond is het best bewaarde gedeelte van het mozaïek.
Bij
de Westpoort staat de eerste Heilige Grafkerk 
afgebeeld. De
hoofdstraat loopt van de Damascuspoort
aan de noordkant van de stad tot aan de Sionpoort in het zuiden van de
binnen-stadsmuur. Door
de in het westen aanwezige "Gouden Poort" zou volgens de legende Jezus
op de rug van een ezel Jeruzalem zijn binnengetrokken.
De
op de Madaba-kaart afgebeelde stadsplattegrond is relatief moeilijk leesbaar.
Om een globale noordoriëntering te krijgen moet het mozaïek ongeveer 90º
worden gedraaid. De ovale vorm werd door onbekende vormgever(s) van het
kaartmozaïek nogal willekeurig gekozen.
Twintig
tot dertig representatieve gebouwen springen naar voren, terwijl woonhuizen
op de achtergrond blijven of gedeeltelijk of geheel worden weggelaten.
Zo
verschijnen hoofdzakelijk de daken van kerken, kloosters, paleizen en
openbare gebouwen in rode kleuren.
De
vijf straten of ook gedeelten daarvan zijn wit of grijs afgebeeld.
De
aanzichten van de zuilen aan de west- en oostzijde van de hoofdstraat
en ook een paar gebouwen zijn door de kaartauteur(s) op een nogal ongebruikelijke
manier vorm gegeven. Ze zijn in vooraanzicht weergegeven. Zie bijvoorbeeld
de Heilige Grafkerk. Naast een groot aantal kloosters en kerken toont
de afgebeelde stadsplattegrond nog de westelijke muur, het monument van
Sion, de Davidstoren en andere bijbelse objecten, waarvan de ligging vroeger
niet bekend
was.
voorbeeld
1
Gebruikte Literatuur
C.Bricker, Atrium, Alphen aan den Rijn, 1982
Corel fotoarchief 1997.
Franciscan Friars, Mount Nebo - P.O.Box 2 Faysaliyah - 17196 Madaba - Jordan phone number: 962-79-24996
National Geographic Magazine, october 1997. Tekst: Boris Weintraub.
G Sammet, Der Vermessene Planet, Geo im Verlag, Hamburg, 1990.
W. G. J. Van den Sluys, Het land van de Bijbel. Mappa Mundi & Het Spectrum, Utrecht, 1986.
R.V.Tooley, Maps and Map-makers, 8e druk, Dorset Press, 1990.
A Weise, Landkarten Entdecker Konquistadoren, VEB.Hermann Haack, Gotha, 1989.
voorbeeld 1