Je bevindt je momenteel op pagina:  HOME » MENS » ONTLASTING » KUNST 

Shit Happens: ook in de beeldende kunst


Niet alleen moderne kunstenaars durven het aan om inspiratie te zoeken bij ontlasting voor hun werken. Ook in het verleden gingen kunstenaars het onderwerp niet uit de weg.

Inhoud:

17e en 18e eeuw
  - Algemeen
  - Schilderkunst
  - Tegeltjes
Moderne kunst
  -  Algemeen
  - "Fontein" van Duchamp
  - "Merda d'artista" van Manzoni
  -  Affiche van Serrano
  -  Sjef van Oekel 
  -  Andere

17e en 18e eeuw

Algemeen

Afhankelijk van de tijd waarin een kunstwerk tot stand komt kun je een zekere indeling maken. Er zijn kunstenaars die als observator van het leven in hun tijd alles maar dan ook alles registreren en vastleggen, zelfs poep en plasgedrag van de tijdgenoten: de ets van Delfos naar een schilderij van Teniers, de tekening van Ter Borch met poepende mannetjes en Rembrandt met zijn etsen van plassende mannen en vrouwen zijn daar schitterende voorbeelden van. Dit realistisch uitbeelden van de dagelijkse werkelijkheid is in de Gouden Eeuw in Nederland heel gewoon.


Urinerende vrouw, Rembrandt, 1631
Rijksmuseum Amsterdam: © Rijksmuseum-stichting


Schilderkunst

Uit diezelfde 17e eeuw komen ook de piskijkende dokters, op huisbezoek bij dames die door minnepijn of zwangerschap aan bed gekluisterd zijn. In sommige schilderijen is de nachtspiegel of pispot duidelijk in beeld omdat de urine nodig is voor de diagnose. Soms heeft de schilder in een flesje met urine wat de dokter tegen het licht houdt een piepklein baby'tje geschilderd. Als dat geen positieve uitslag is!

Tegeltjes

In de 17e en 18e eeuw was het in de mode om in huis wanden met Delftsblauwe tegeltjes te versieren. Ook hier worden soms poepende en plassende figuurtjes afgebeeld, soms vergezeld door een tekst die doet vermoeden dat hiermee de spot gedreven werd met de belastingen die de Franse bezetter in die tijd oplegde.

Moderne Kunst

Algemeen

Gaat men in de 17e eeuw tamelijk vrijmoedig met de sanitaire stops om en worden ze gezien als onderdeel van het alledaagse leven, in onze tijd wordt de link met plassen en poepen en beeldende kunst met wat meer provocerende bedoelingen gelegd.

"Fontein" van Duchamp

Een schitterend voorbeeld daarvan is natuurlijk het urinoir van de Franse dada kunstenaar Marcel Duchamp, getiteld "Fontein". Als hij dit werk in 1917, gesigneerd met de naam R.Mutt, bij een galeriehouder aflevert als een serieus kunstwerk gooit de brave man de pisbak gelijk bij het afval. De provocatie is gelukt en Duchamp zal met nog meer acties als deze mensen laten nadenken over wat beeldende kunst nou eigenlijk is of kan zijn.


Fontein, Duchamp, 1917

 
"Merda d'artista" van Manzoni

Piero Manzoni maakt het in 1961 helemaal bont met zijn "Merda d'artista", oftewel poep van de kunstenaar. Hij liet zijn eigen poep inblikken, en bood de blikjes voorzien van nummer, handtekening en gewicht met het opschrift "made in Italy" te koop aan voor de prijs van het gewicht van het blikje in goud. Of alles uitverkocht is betwijfelen we..


Affiche van Serrano

Twee jaar geleden maakte de fotograaf Serrano iedereen in Groningen aan het schrikken door op de affiche van zijn tentoonstelling in het Groninger Museum een plassende mevrouw in een zekere combinatie met een meneer af te beelden, en die affiche in de hele stad weg te hangen.

Sjef van Oekel

Poep en plas blijken, zo zie je maar, in bepaalde context heel geschikt om te provoceren.
Dat begreep als geen ander de Nederlandse schilder Wim T. Schippers die in VPRO-t.v.- programma's op het eind van de zestiger jaren zijn personage Sjef van Oekel met de regelmaat van de klok in close-up in de hondenpoep laat trappen, winden laat doen op t.v., een plas van tien minuten in beeld brengt (hehe, dat doet een mens goed) en een tophit scoort met de song: "He ha ho wat moet ik poepen, waar is hier de plee?" 
Dit soort (on)gein moest de gemiddelde televisiekijker zozeer ontregelen dat hij zich er weer bewust van zou worden waar hij naar zat te kijken: Schippers schudde zijn kijkers op stevige wijze wakker.
Sjef van Oekel is later nog als stripfiguur een carrière begonnen waarin hem dezelfde dingen overkwamen als op t.v..

Andere

Dat men in Scandinavië sieraden maakt van gedroogde elandenpoep, of dat in ons land Jan Wolkers geitenkeutels in zijn materieschilderijen gebruikt, zijn dingen waar we niet meer zo van opkijken, maar dat olifantenpoep mensen toch weer van streek kan maken lees je in dit artikel uit de Volkskrant!

Terug naar PoeplezenVerder naar Poepjargon
De Mens Dieren Over ons Help