genetische manipulatie

Commissie Terlouw

Bron:www.etenengenen.nl

In Nederland is in 2001een speciale commissie in het leven geroepen die de volgende taken heeft.

·Het vergroten en uitwisselen van informatie over biotechnologie en voedsel onder een zo breed mogelijk publiek;
·Het bieden van mogelijkheden tot discussie en tot vorming van meningen en standpunten over het gebruik van biotechnologie bij voedsel en over de randvoorwaarden en de grenzen die daaraan volgens de betrokken partijen moeten worden gesteld;
·Het vastleggen van de uitkomsten van het publieke debat, waarbij de commissie desgewenst eigen aanbevelingen kan doen.

Deze commissie heette Commissie Biotechnologie en Voedsel. Ofwel de commissie Terlouw. Hun eindverslag is in december 2001 uitgebracht en is hier te downloaden.

Jan Terlouw is lid van de Eerste Kamer en voorzitter van de Commissie Biotechnologie en Voedsel. Ook wel genoemd de Commissie Eten en Genen. Hieronder staan de leden met nadere informatie, meestal met een van uitspraak erbij.

"De vraag "wat zullen we morgen eten?" krijgt nu een extra betekenis. Onze voedingsmiddelen en de manier waarop ze worden geproduceerd gaan de komende jaren waarschijnlijk ingrijpend van karakter veranderen.

Het publieke debat over biotechnologie en voedsel biedt burgers de kans zich te informeren en van zich te laten horen. Ook de regering en de Tweede Kamer vinden het belangrijk dat alle vragen en meningen die over dit onderwerp leven worden uitgesproken. Uw mening is mee bepalend voor het maken van het toekomstige beleid over biotechnologie en voedsel. Ik ben erg benieuwd naar uw opvatting."
Dr. Jan Terlouw

De leden van de Commissie Terlouw waren:

Dr. J.C. (Jan) Terlouw

"Mijn naam is Jan C. Terlouw. Ik ben o.a. Lid van de Eerste Kamer en voorzitter van de Commissie Biotechnologie en Voedsel. We noemen het ook wel de Commissie Eten en Genen.
Al duizenden jaren houden mensen zich bezig met het kweken, telen, fokken, van planten en dieren. Door verschillende exemplaren van een soort te kruisen, ontstaan nieuwe exemplaren die bijvoorbeeld meer melk geven las het koeien betreft, meer korrels bevatten als het om granen gaat, hoger kunnen springen als we het over paarden hebben.

De bedoeling is om planten en dieren eigenschappen en kenmerken te geven die ze steeds nuttiger maken voor de mens.

Eigenschappen en kenmerken liggen vast in de genen. Sinds enkele tientallen jaren is het mogelijk geworden genen ook in het laboratorium te veranderen. Dat heeft voor- en nadelen. Er zijn krachtige voor- en tegenstanders. Maar wat vindt het grote publiek? Het is de taak van onze commissie daar achter te komen."

Prof. Dr. H. (Hans) Galjaard

Hans Galjaard (1935) studeerde geneeskunde en promoveerde aan de R.U. Leiden. Vanaf 1966 was hij eerst hoogleraar celbiologie, later humane genetica aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ruim 20 jaar was hij tevens hoofd van de afdeling Klinische Genetica van het academisch ziekenhuis aldaar. Hij heeft zich vooral beziggehouden met onderzoek naar de oorzaken van erfelijke en aangeboren afwijkingen en met de ontwikkeling en toepassing van methoden voor (prenatale) diagnostiek.

Prof. Dr. Ir. F.J. (Frans) Kok

"Vanuit mijn werk als hoogleraar in de Voeding & Epidemiologie aan Wageningen Universiteit ligt het onderwerp gezond en veilig voedsel op verantwoorde wijze geproduceerd mij na aan het hart. Met gentechnologie is het mogelijk om het voedselaanbod en de kwaliteit ervan te verbeteren, maar de centrale vraag is: Wanneer vinden we het toepassen van deze techniek aanvaardbaar?

Het publieke debat biedt een prima mogelijkheid om de meningsvorming bij de Nederlandse consument te stimuleren en als leidraad te gebruiken voor het overheidsbeleid.
Als wetenschapper vind ik het van groot belang dat er breed maatschappelijk draagvlak is voor de toepassing van nieuwe technieken, zoals gentechnologie, welke uit onderzoek naar voren komen."

Rie de Boois

"Ik ben bioloog, en vooral natuurbeschermer.

De techniek van genetische modificatie/manipulatie is wetenschappelijk een doorbraak. We zitten nu nog grotendeels in het 'stoomtijdperk' van deze techniek. Maar op den duur zal het mogelijk zijn om meer precies eigenschappen in te brengen bij plant en dier dan nu nog het geval is. Uiteraard staan velen te springen om met deze nieuwe methode toepassingen te ontwikkelen.

Nu hebben enthousiaste betrokkenen vaak weinig oog voor de neveneffecten van hun handelen. De taak van de overheid is daar wél op te letten. Mijn zorg bij de teelt van genetisch gemodificeerde gewassen is dat we de wilde flora en fauna daarmee kunnen ontregelen. Bij wilde planten kunnen door kruisbestuiving erfelijke eigenschappen veranderen. Maatregelen om dat afdoende te voorkomen horen samen te gaan met de toepassing van genetische modificatie in de landbouw. Ook de biologische landbouw moet beschermd worden tegen ongewenste genetische 'vervuiling' van de producten, maar ook van het uitgangsmateriaal, de zaden.
Het debat over eten en genen moet ook gaan over hoe we aan die voorwaarden kunnen voldoen."

Renate Dorrestein

"Als schrijfster heb ik vaak te maken met vragen over goed en kwaad waarop geen eenduidig antwoord mogelijk is.
Met de kwestie Eten & Genen is het eigenlijk net zo gesteld: er zijn evenveel voors als tegens te verzinnen. Bovendien gaat het niet alleen om die tomaat op je eigen bord, maar ook om allerlei andere aspecten. Willen en mogen we als mensen bij voorbeeld zo diep in de natuur ingrijpen? En wat zullen straks de gevolgen zijn van het genetisch veranderen van voedsel, voor ons nageslacht en voor hun wereld?
We moeten nu met elkaar besluiten wat we als consument wensen en aanvaardbaar achten. Want dit staat vast: de technische mogelijkheden op dit gebied zullen in toenemende mate onze wildste fantasieën overtreffen."

Herman Scheffer

Voorafgaand aan zijn huidige functie, te weten voorzitter Raad van Bestuur Internatio-müller N.V., is hij bijna 25 jaar verbonden geweest aan Gist-brocades N.V., laatstelijk als voorzitter Raad van Bestuur tot de fusie met DSM N.V.

"Op basis van bestaande en zich steeds weer vernieuwende biotechnologische kennis proberen bedrijven een bijdrage te leveren aan verbetering c.q. vernieuwing van onder andere voedselproducten voor mens en dier.
Productveiligheid, gezondheid, economie en milieuaspecten spelen hierbij een belangrijke rol. Tevens wordt getracht via een zo transparant mogelijke werkwijze (zoals bijvoorbeeld etikettering) de consument inzicht te geven in de samenstelling van het uiteindelijke product, zodat daar waar mogelijk een keuze kan worden gemaakt.
Ik ben buitengewoon geïnteresseerd te horen op welke wijze gedacht wordt binnen onze samenleving omtrent de toepassing van (moderne) biotechnologie ten behoeve van onze voedselproducten en voedselproductie, vandaar dat ik u oproep actief mee te doen aan het komende publieke debat."

Prof. Dr. E.R. (Erwin) Seydel

is hoogleraar 'Toegepaste Communicatiewetenschap' aan de Universiteit Twente en gasthoogleraar aan enkele buitenlandse universiteiten, o.a. in Zwitserland.
Zijn aandacht richt zich vooral communicatie- en veranderingsprocessen. Erwin Seydel vervult tal van bestuurstaken en adviseurschappen in de gezondheidszorg, het bedrijfsleven en de overheid in binnen- en buitenland. Hij houdt zich vanuit zijn achtergrond al langere tijd bezig met de communicatieproblematiek rond biotechnologie, onder andere als lid van de Adviescommissie Biotechnologie en Voeding van de Stichting Weten.

Mw. M.D.A.M. (Monique) Veraart

"Samen met mijn vader heb ik een akkerbouwbedrijf in De Heen (W.-Brabant). Daar telen we aardappelen, suikerbieten, wintertarwe, graszaad, witlofwortelen en blauwmaanzaad. Ook ben ik regelmatig te vinden bij mijn vriend, die een biologisch melkveebedrijf met 30 melkkoeien heeft in Kamerik.

In mijn 'vrije tijd' ben ik actief in het wereldje van agrarische bestuurders. Zo rond ik op 1 juni van dit jaar mijn 4-jarige voorzitterstermijn van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) af. Het NAJK is een belangenvereniging van 15.000 jongeren die graag boer of tuinder willen worden of al een bedrijf hebben overgenomen en hun partners.
Als agrarische jongeren vinden we het van enorm belang te weten wat de samenleving vindt van de toepassing van genetische modificatie, voordat we die werkelijk gaan gebruiken."

Louk Box (Dr. Louk de la Rive Box)

"Ik ben hoogleraar internationale samenwerking aan de universiteit van Maastricht.
Dat betekent: nagaan hoe samenwerking verloopt tussen groepen in het (meestal) rijke Noorden en het (meestal) arme Zuiden. Vaak betreft het samenwerking tussen overheden; steeds meer zie je hoe maatschappelijke bewegingen (of: Niet Gouvernementele Organisaties) tot samenwerking komen. Juist op het vlak van de biotechnologie is er veel beweging."